Home ข่าวประชาสัมพันธ์ การปิดทองฝังลูกนิมิต
การปิดทองฝังลูกนิมิต PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย ย้ำหพร   
วันพฤหัสบดีที่ 27 มกราคม 2011 เวลา 10:33

การฝังลูกนิมิต

สำหรับเรื่องราวที่น่าสนใจในตอนนี้ ขอนำท่านไปรู้จักการทำบุญที่เกี่ยวกับการปิดทองฝังลูกนิมิต เพราะเป็นการทำบุญของชาวพุทธที่มีความเชื่อว่าได้อานิสงส์มหาศาล
การฝังลูกนิมิต
การฝังลูกนิมิต เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า การผูกพัทธสีมา เป็นพิธีการกำหนดเขตแดนของสถานที่ที่ใช้ในการทำสังฆกรรม เช่น การสวดโอวาทปาติโมกข์ ปวารณากรรม และอุปสมบท เป็นต้น


ความหมาย ก็คือ การกำหนดเขตพระอุโบสถ นั่นเอง เมื่อเราเข้าในในวัด หรือบริเวณพระอุโบสถ จะเห็นใบสีมาอยู่โดยรอบ บางทีก็ประดิษฐานอยู่ในซุ้ม และบางทีก็ตั้งอยู่บนพื้นดิน แต่บางวัดอาจ ไม่มีใบสีมาปรากฏให้เห็น เช่น วัดเบญจมบพิตร และวัดสวนแก้ว จังหวัดนนทบุรี ที่ใต้ใบสีมานี้เองที่มีลูกนิมิตฝังอยู่ ธรรมเนียมการฝังลูกนิมิตนี้คงสืบเนื่องมาจากสมัยพุทธกาล ในตอนที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนาใหม่ ๆ บรรดาภิกษุสาวกทั้งหลาย ยังไม่มีที่อยู่อาศัย เป็นหลักแหล่ง จึงมีผู้สร้างอารามถวาย เช่น เวฬุวนาราม เขตวนาราม และบุปผาราม ซึ่งก็เป็นแบบอย่าง ของการสร้างที่อยู่ของพระสงฆ์ในเวลาต่อมา เมื่อพระพุทธศาสนาเริ่มมั่นคงขึ้น พระภิกษุสาวกมีมากขึ้น และแยกย้ายไปประกาศพระศาสนาตามที่ต่างๆ แต่การทำสังฆกรรมจะต้องทำในพระอุโบสถเท่านั้น พระพุทธองค์จึงกำหนดเขตให้พระภิกษุสงฆ์กระทำกิจของสงฆ์ร่วมกันในบริเวณที่กำหนด โดยหมายเอาวัตถุบางอย่างเป็นเครื่องกำหนดเขตแดน เรียกว่า การผูกเขต หรือผูกสีมา
คำว่า สีมา นี้แปลว่า เขตแดน และวัตถุที่บอกเขตแดนเรียกว่า นิมิต พระพุทธองค์ทรงระบุไว้
ในบาลี 8 ประการ คือ ภูเขา ศิลา ป่าไม้ ต้นไม้ จอมปลวก หนทาง แม่น้ำ และน้ำนิ่ง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่อยู่ตามธรรมชาติ แต่แนวนิมิตนี้ไม่ค่อยมีระยะที่แน่ชัด ทำให้เข้าใจกันสับสน ต่อมาจึงสร้างนิมิตขึ้นมาโดยเฉพาะเป็นคู สระและก้อนหิน ซึ่งก้อนหินนี้เป็นที่นิยมกันมาก เพราะทนทาน และเคลื่อนย้ายได้ยาก เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น เราก็ทำให้ก้อนหินเป็นลูกกลม ๆ มีลักษณะสวยงาม จึงเรียกกันว่า "ลูกนิมิต" ปัจจุบันนี้ พระอุโบสถนอกจากจะเป็นที่ประชุมสงฆ์ เพื่อทำกิจต่าง ๆ แล้ว ยังเป็นที่ที่ชาวบ้านใช้ประกอบพิธีกรรมหลายอย่าง จึงมีการ สร้างและซ่อมแซม พระอุโบสถของเก่าให้สวยงามอยู่เสมอ และการสร้างพระอุโบสถใหม่นี้เองที่ต้องมีการผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิต ที่ทางวัดมักเชิญชวนให้ใคร ๆ ไปทำบุญ เนื่องจากการฝังลูกนิมิตเป็นกิจของสงฆ์ เราจึงไม่ค่อยได้เห็นการประกอบพิธีนี้เท่าใดนัก หากพบว่าบริเวณที่จะกำหนดเคยเป็นสีมา หรือเป็นที่ที่มีเจ้าของมาก่อน พระสงฆ์จะต้องสวดถอน เพื่อมิให้สีมาไปทับที่เจ้าของเดิม แต่ การกำหนดเขตสีมา ว่าจะมีอาณาเขตแค่ไหน จะต้องขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อให้ที่ดินบริเวณนั้นเป็นสิทธิ์ ของสงฆ์ หรือแยกวัดออกมาจากเขตบ้าน เรียกว่า วิสุงคามสีมา เสียก่อน การสวดถอนนี้จะกระทำก่อนพิธีการผูกสีมา หรือทำในวันเดียวกันก็ได้ โดยมากนิยมใช้ลูกนิมิต 8 ลูก ฝังตามทิศต่าง ๆ รอบพระอุโบสถ 8 ทิศ ทิศละหนึ่งลูก รวมทั้งกลางพระอุโบสถอีกหนึ่งลูก รวมทั้งหมด 9 ลูก พระสงฆ์ 4 รูป จะเดินตรวจลูกนิมิตที่นำไปวางตามทิศต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่ ทิศตะวันออก เรียกว่า สวดทักสีมา เมื่อเสร็จแล้วจะเข้าไปในพระอุโบสถสวดประกาศสีมาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้น ก็ตัดลูกนิมิตลงหลุมและกลบ ในขั้นตอนของการตัดลูกนิมิตนี้ ทางวัดมักจะเชิญบุคคลสำคัญมาเป็นประธานในพิธี หากเป็นวัดหลวงจะกราบบังคมทูลเชิญพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาทรงประกอบพิธี เมื่อผัง ลูกนิมิตและกลบแล้วก็จะสร้างเป็นซุ้มหรือทำฐาน ตั้งใบสีมา เวลาปิดทองลูกนิมิตจะเริ่มปิดตั้งแต่ลูกหน้าพระอุโบสถและวนขวาไปจนครบ 8 ลูก และปิดทองลูกที่ฝังกลางพระอุโบสถเป็นลูกสุดท้าย
มีผู้เปรียบว่าลูกนิมิตเหล่านี้ หมายถึง พระพุทธเจ้า และพระอรหันต์สาวก ที่ทรงคุณธรรม .......!
ทิศตะวันออก หมายถึง พระอัญญาโกญธัญญะ ผู้รู้ราตรีกาลนาน
ทิศตะวันออกเฉียงใต้ หมายถึง พระมหากัสสป ผู้ทรงธุดงค์คุณ
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ หมายถึง พระราหุลผู้เลิศในทางการศึกษา
ทิศใต้ หมายถึง พระสารีบุตร ผู้เลิศในทางปัญญา
ทิศเหนือ หมายถึง พระโมคคัลลาน์ ผู้เลิศในทางมีฤทธิ์
ทิศตะวันตก หมายถึง พระอานนท์ ผู้เลิศในทางพหูสูตร
ทิศตะวันตกเฉียงใต้ หมายถึง พระอุบาลี ผู้เลิศในทางวินัย
ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมายถึง พระดวัมปติ ผู้เลิศในทางลาภและรูปงาม
ส่วนลูกนิมิตกลางพระอุโบสถ หมายถึงพระพุทธเจ้า ....!
ในงานปิดทองฝังลูกนิมิตนิยมใส่ สมุด ดินสอ เข็ม ด้าย ลงไปในหลุมด้วย เพราะมีความเชื่อว่า หากผู้ทำบุญเขียนข้อความที่อธิษฐานลงในสมุด จะมีความจำดี ไม่หลงลืมง่าย ส่วนเข็มมีความหมายว่าจะได้มีปัญญาเฉียบแหลม ด้าย หมายถึงความต่อเนื่องมีชีวิตที่ผาสุกยืนยาว และการปิดทองที่ลูกนิมิต เพื่อให้ผิวกายผ่องใส

คำอธิฐานการปิดทองฝังลูกนิมิต

ปิด นิมิต อุโบสถ ทศพล                    เริ่มลูกต้น กลางโบสถ์ โชติตระการ

ปิดนิมิต  ลูกเอก  เสกประส่าท            งามโอภาส  มาสเฉลิม เสริมสัณฐาน

เป็นนิมิต เตือนตา สาธุการ                 ท่ามกลางงาน  บุญพิธี  ผูกสีมา

เกิดชาติหน้า อย่ารู้เข็ญ ได้เป็นใหญ่    รูปวิไล เป็นเสน่ห์  ดังเลขา

ปิดนิมิต  ลูกทิศ บูรพา                       ให้ก้าวหน้า  เกียรติยศ  ปรากฏไกล

ปิดนิมิต ลูกทิศ อาคเนย์                    ขอให้เทวาประสิทธิ์  พิสมัย

ปิดนิมิตทิศทักษิณศักดิชัย                 ให้สมใจสมบัติ วัฒนา

ปิดนิมิต ลูกทิศ หรดี                          ขอให้ชีวิตมั่น ชันษา

ปิดนิมิต   ทิศประจิมอิ่มอุรา                ปราถนาใดได้ สมใจปอง

ปิดนิมิต ทิศพายัพ ดับทุกข์โศก          นิราศโรค นิราศภัย ร้ายทั้งผอง

ปิดนิมิต ทิศอุดร กรประคอง               ได้เงินทองสมหมาย ทุกรายการ

ปิดนิมิต ทิศอิสาน ประการท้าย           ให้สมหมาย ได้สุข ทุกสถาน

รวมเก้า ลูกสุขใส ใจเบิกบาน              กว่าจะถึง ซึ่งนิพพาน  เมื่อนั้นเทอญ

                                                                     ธรรมสาธก

ในสมัยก่อน ผู้มีจิตศรัทธาจะนำของมีค่าใส่ลงในหลุมด้วย เช่น พวกเครื่องทอง นาก เงิน เพราะถือว่าเป็นการฝากไว้ในพระพุทธศาสนา แต่ปัจจุบันไม่ค่อยทำกันนัก เพราะบางครั้ง มีคนไปลักลอบขุดขึ้นมา วัดต่าง ๆ จะจัดงานผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิตได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น
เมื่อมีการสร้างพระอุโบสถ แม้ว่าจะขยายขอบเขตก็เป็นเวลานานมาก เชื่อกันว่าใครที่ทำบุญจะได้
อานิสงส์มาก ในอรรถกถาบาลีกล่าวถึงอานิสงส์ในการผูกพัทธสีมาไว้ 6 ประการ คือ ไม่มีโรคภัย ไข้เจ็บทุกชาติ ปราศจากอุปัทวะทั้งหลาย ไม่เกิดในตระกูลต่ำ หากเกิดในโลกมนุษย์จะเป็น ท้าวพระยามหากษัตริย์ หากเกิดในเทวโลกจะเป็นท้าวสักกเทวราชสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สินเงินทอง มีผิวพรรณผ่องใสและอายุยืน เหล่านี้เป็นความเชื่อในเรื่องผลบุญในชาตินี้ และชาติหน้า นั่นเอง
และนี่ก็คือเรื่องที่หลายคนยังไม่เคยทราบที่มาที่ไปว่าการไปปิดทองฝังลูกนิมิตนั้นมีประโยชน์และสำคัญอย่างไร
รายชื่อวัดที่มีการปิดทองฝังลูกนิมิตปี 2554

แผนที่ GOOGLE MAP ปี 2554

LAST_UPDATED2